Kurani na tregon për një fshat bregdetar që u vu përballë një prove të qartë — dhe zgjodhi dredhinë në vend të bindjes. Ky tregim na mëson se Allahu nuk i shikon vetëm fjalët dhe format e jashtme, por qëllimin e vërtetë të zemrës.
Prova e ditës së shtunë
Banorët e këtij fshati u urdhëruan të mos peshkonin ditën e shtunë, sepse ajo ishte dita e tyre e shenjtë, e veçuar për adhurim. Por Allahu i provoi në mënyrën më të vështirë: pikërisht të shtunën, peshqit dilnin me shumicë në sipërfaqe, ndërsa ditët e tjera mezi shfaqeshin.
Pyeti ata për fshatin që ndodhej buzë detit, kur e shkelën të shtunën — kur peshqit u vinin sheshazi ditën e tyre të shtunë, e ditën që nuk e kremtonin nuk u vinin. Kështu Ne i sprovuam ata, sepse ishin të prishur.
Dredhia që s'e mashtroi Allahun
Në vend që ta respektonin urdhrin, banorët shpikën një mashtrim. Të premten vendosnin rrjeta dhe hapnin kanale e gropa pranë bregut, që peshqit të bllokoheshin atje të shtunën — dhe pastaj i mblidhnin të dielën. Me mendjen e tyre, "s'po e thyenin" ligjin, sepse nuk peshkonin drejtpërdrejt të shtunën.
Por Allahu e di qëllimin e vërtetë. Forma kishte ndryshuar, por mëkati ishte i njëjti. Ky është mësimi i madh: dredhitë për të anashkaluar urdhrat e Allahut nuk e ndryshojnë realitetin e mëkatit.
Tre grupet e fshatit
Përballë kësaj situate, banorët u ndanë në tre grupe. Grupi i parë ishin ata që shkelnin urdhrin me dredhi. Grupi i dytë ishin ata që e ndalonin të keqen dhe i këshillonin. Grupi i tretë heshtnin, madje pyesnin pse t'i këshillonin njerëz që do të shkatërroheshin.
Kur një grup prej tyre tha: "Përse këshilloni një popull që Allahu do ta shkatërrojë ose do ta dënojë me dënim të ashpër?" Ata thanë: "Për t'u shfajësuar te Zoti juaj, dhe ndoshta ata ruhen."
Këshilluesit nuk hoqën dorë, edhe pse fjala e tyre dukej pa efekt — sepse detyra e tyre ishte të ndalonin të keqen, pavarësisht rezultatit.
Ndëshkimi dhe shpëtimi
Kur shkelësit vazhduan pa u penduar, erdhi vendimi i Allahut. Ata që ndaluan të keqen u shpëtuan, ndërsa shkelësit u ndëshkuan rëndë.
E kur harruan atë me të cilën ishin këshilluar, Ne i shpëtuam ata që ndalonin nga e keqja, dhe i kapëm me një dënim të ashpër ata që bënin padrejtësi, ngaqë ishin të prishur.
Ju tashmë e dini se ç'u ndodhi atyre nga mesi juaj që e shkelën të shtunën — Ne u thamë atyre: "Bëhuni majmunë të përbuzur!"
Çfarë na mëson kjo ngjarje
Tregimi i Populli të së shtunës na lë mësime të thella. I pari: Allahu e shikon qëllimin, jo vetëm formën. Dredhitë për t'i shmangur urdhrat e Tij — sado të zgjuara të duken — nuk e fshehin mëkatin para Atij që di çdo gjë.
I dyti: urdhërimi për të mirë dhe ndalimi nga e keqja është mbrojtje për tërë shoqërinë. Ata që ngritën zërin u shpëtuan; heshtja para të keqes nuk është neutrale.
Le të jemi të sinqertë me Allahun në çdo gjë — pa dredhi, pa justifikime, pa lojëra me kufijtë e Tij. Dhe le të mos heshtim kurrë para padrejtësisë, por ta ndalojmë të keqen me urtësi dhe butësi, ashtu si na mësoi feja jonë.
